حساب سود و زیان یک معامله به دلار و به درصد، با در نظر گرفتن کارمزد

تا این‌جا یاد گرفتیم درصد تغییر قیمت را حساب کنیم. اما وقتی خودتان معامله‌ای انجام می‌دهید، سؤال اصلی این است: «چقدر سود یا زیان کردم؟» جواب این سؤال دو شکل دارد، به دلار و به درصد، و هر دو لازم‌اند. در این درس هر دو را با یک مثال ساده حساب می‌کنیم و کارمزد را هم وارد ماجرا می‌کنیم.

مقدار، قیمت ورود و قیمت خروج

برای حساب سود و زیان سه عدد لازم داریم:

• قیمت ورود (Entry price): قیمتی که با آن خریده‌اید.
• قیمت خروج (Exit price): قیمتی که با آن فروخته‌اید یا قیمت فعلی، اگر هنوز نفروخته‌اید.
• مقدار (Quantity): چند واحد از دارایی دارید.

اگر به جای مقدار، مبلغ خرید را بدانید، مقدار را این‌طور پیدا می‌کنید: مقدار = مبلغ ÷ قیمت ورود.

فرض کنید با ۱۰۰۰ دلار، دارایی‌ای را به قیمت ۵۰ دلار خریده‌اید. مقدار شما می‌شود ۱۰۰۰ ÷ ۵۰ = ۲۰ واحد.

سود و زیان به دلار

فرمول ساده است:

سود یا زیان = (قیمت خروج − قیمت ورود) × مقدار

فرض کنید همان ۲۰ واحد را به قیمت ۵۶ دلار فروخته‌اید: (۵۶ − ۵۰) × ۲۰ = ۱۲۰ دلار سود. اگر به جای آن در ۴۶ دلار فروخته بودید: (۴۶ − ۵۰) × ۲۰ = −۸۰ دلار، یعنی ۸۰ دلار زیان.

تا وقتی معامله باز است و نفروخته‌اید، این عدد سود و زیان تحقق‌نیافته (Unrealized P/L) است؛ یعنی روی کاغذ است و با هر حرکت قیمت عوض می‌شود. وقتی فروختید، سود و زیان تحقق‌یافته (Realized P/L) می‌شود و دیگر تغییر نمی‌کند.

سود و زیان به درصد

درصد سود همان درصد تغییر قیمت است، اگر کارمزد را فعلاً کنار بگذاریم:

درصد سود = ((قیمت خروج − قیمت ورود) ÷ قیمت ورود) × ۱۰۰

برای مثال ما: (۶ ÷ ۵۰) × ۱۰۰ = ۱۲٪. همین را از راه دلاری هم می‌توان رسید: ۱۲۰ دلار سود تقسیم بر ۱۰۰۰ دلار سرمایه‌ی این معامله، ضرب در ۱۰۰، می‌شود ۱۲٪. خوب است هر بار با هر دو راه امتحان کنید تا مطمئن شوید اشتباه نکرده‌اید.

کارمزد را فراموش نکنید

هر خرید و فروش معمولاً کارمزد (Fee) دارد که درصدی از اندازه‌ی معامله است. فرض کنید کارمزد در هر طرف ۰٫۱٪ است.

1. کارمزد خرید: ۱۰۰۰ × ۰٫۰۰۱ = ۱ دلار.
2. ارزش فروش: ۲۰ × ۵۶ = ۱۱۲۰ دلار؛ کارمزد فروش: ۱۱۲۰ × ۰٫۰۰۱ = ۱٫۱۲ دلار.
3. جمع کارمزد: ۱ + ۱٫۱۲ = ۲٫۱۲ دلار.
4. سود خالص: ۱۲۰ − ۲٫۱۲ = ۱۱۷٫۸۸ دلار.
5. درصد سود خالص: (۱۱۷٫۸۸ ÷ ۱۰۰۰) × ۱۰۰ = ۱۱٫۷۸۸٪، یعنی حدود ۱۱٫۸٪.

در یک معامله، فرق ۱۲٪ و ۱۱٫۸٪ ناچیز است. اما در معامله‌های کوتاه با سود کم، کارمزد می‌تواند بخش بزرگی از سود را ببرد، یا یک معامله‌ی کمی سودده را زیان‌ده کند. برای همین، سود خالص (Net profit) همیشه عدد مهم‌تری است.

سود واقعی شما عددی است که بعد از کم کردن همه‌ی کارمزدها می‌ماند. عادت کنید همیشه آن را حساب کنید، نه فقط تغییر قیمت را.

درصد معامله در برابر درصد کل حساب

این جا اشتباه رایجی پیش می‌آید. فرض کنید کل حساب شما ۵۰۰۰ دلار است و فقط ۱۰۰۰ دلار آن را در همین معامله گذاشته‌اید. سود ۱۲۰ دلاری برای این معامله ۱۲٪ است، اما برای کل حساب:

(۱۲۰ ÷ ۵۰۰۰) × ۱۰۰ = ۲٫۴٪

هر دو عدد درست‌اند، اما به دو سؤال متفاوت جواب می‌دهند. درصد معامله می‌گوید انتخاب شما چقدر خوب یا بد بود؛ درصد حساب می‌گوید دارایی کل شما چقدر تغییر کرد. وقتی کسی می‌گوید «۵۰٪ سود کردم»، همیشه بپرسید از چه مبلغی و نسبت به چه چیزی.

یک اشاره به معامله‌ی رو به پایین

در بعضی بازارها می‌توان از پایین آمدن قیمت هم سود برد؛ به این کار فروش استقراضی (Short) می‌گویند و جزئیاتش در سطح‌های بعدی دوره می‌آید. فقط بدانید که در آن، فرمول برعکس می‌شود: سود = (قیمت ورود − قیمت خروج) × مقدار. فرض کنید ۲۰ واحد را در ۵۰ دلار به این شکل فروخته‌اید و قیمت به ۴۵ رسیده: (۵۰ − ۴۵) × ۲۰ = ۱۰۰ دلار سود، یعنی ۱۰٪ نسبت به ۱۰۰۰ دلار.

اگر نمی‌خواهید هر بار دستی حساب کنید، ماشین‌حساب سود و زیان همین کار را برایتان انجام می‌دهد؛ اما فهمیدن فرمول کمک می‌کند خطای ورود عدد را هم تشخیص دهید.

جمع‌بندی

• سود یا زیان دلاری = (خروج − ورود) × مقدار.
• درصد سود = تغییر قیمت نسبت به قیمت ورود؛ با راه دلاری هم امتحانش کنید.
• کارمزد هر دو طرف را کم کنید تا به سود خالص برسید.
• درصد سود یک معامله با درصد تغییر کل حساب یکی نیست.

در درس بعد سراغ یک فرق ظریف اما مهم می‌رویم: «درصد» در برابر «واحد درصد»، و این‌که چرا اشتباه گرفتن آن‌ها خبرها و گزارش‌ها را گمراه‌کننده می‌کند.