تغییر ۲۴ ساعته و روزانه: این درصد با چه چیزی مقایسه شده است

تقریباً در هر صفحه‌ی قیمت، کنار عدد اصلی یک درصد سبز یا قرمز دیده می‌شود. این عدد معمولاً اولین چیزی است که چشم به آن می‌افتد و خیلی‌ها فقط با دیدن آن درباره‌ی یک بازار قضاوت می‌کنند. اما این درصد همیشه یک مقایسه است: قیمت الان در برابر قیمت یک نقطه‌ی مشخص در گذشته. اگر ندانید آن نقطه کجاست، ممکن است برداشت اشتباهی داشته باشید. در این درس این عدد را دقیق می‌خوانیم.

دو شکل نمایش: مقدار و درصد

تغییر قیمت معمولاً به دو شکل نشان داده می‌شود:

• تغییر مطلق (Absolute Change): اختلاف قیمت الان و قیمت مبدأ، به واحد پول. مثلاً +۱۰ دلار.
• تغییر درصدی (Percent Change): همان اختلاف، تقسیم بر قیمت مبدأ و ضرب در ۱۰۰. مثلاً +۵ درصد.

روش حساب درصد تغییر را در واحد ریاضی معامله‌گر دیدیم. اینجا فقط یادآوری می‌کنیم که مخرج کسر همیشه قیمت مبدأ است، نه قیمت فعلی.

مثال

فرض کنید قیمت یک دارایی ۲۴ ساعت پیش ۲۰۰ دلار بوده و الان ۲۱۰ دلار است.

1. تغییر مطلق: ۲۱۰ − ۲۰۰ = +۱۰ دلار
2. تغییر درصدی: ۱۰ ÷ ۲۰۰ × ۱۰۰ = +۵ درصد

اگر فردا قیمت از ۲۱۰ دوباره به ۲۰۰ برگردد، تغییر مطلق −۱۰ دلار است، اما تغییر درصدی ۱۰ ÷ ۲۱۰ × ۱۰۰، یعنی حدود −۴٫۷۶ درصد. با این‌که قیمت دقیقاً به جای اولش برگشته، دو درصد روی صفحه قرینه‌ی هم نیستند، چون مبدأ عوض شده است.

مبدأ مقایسه کجاست: ۲۴ ساعت غلتان یا روز تقویمی

این مهم‌ترین نکته‌ی این درس است. سایت‌ها برای «تغییر روزانه» دو روش رایج دارند:

1. پنجره‌ی ۲۴ ساعته‌ی غلتان (Rolling 24h): قیمت الان با قیمت دقیقاً ۲۴ ساعت قبل از همین لحظه مقایسه می‌شود. این پنجره مدام جلو می‌رود؛ یعنی اگر یک ساعت بعد دوباره نگاه کنید، مبدأ هم یک ساعت جلوتر رفته است.
2. روز تقویمی (Calendar Day): قیمت الان با قیمت شروع روز مقایسه می‌شود. شروع روز در بسیاری از سایت‌های کریپتو ساعت ۰۰:۰۰ به وقت جهانی (UTC) است و در بازارهای سنتی معمولاً قیمت بسته شدن جلسه‌ی معاملاتی قبلی.

این دو روش می‌توانند عددهای کاملاً متفاوتی بدهند. برای همین ممکن است دو سایت برای یک دارایی در یک لحظه، یکی +۲ درصد و دیگری −۱ درصد نشان دهد و هیچ‌کدام هم اشتباه نکرده باشند؛ فقط مبدأشان فرق دارد. معمولاً برچسب ستون، مثل «24h» یا «امروز»، یا راهنمای سایت می‌گوید کدام روش به کار رفته است.

وقتی دو سایت درصد متفاوتی نشان می‌دهند، قبل از این‌که یکی را خراب بدانید، بپرسید مبدأ هر کدام کجاست.

وقتی مبدأ عجیب باشد

چون تغییر ۲۴ ساعته فقط دو نقطه را با هم مقایسه می‌کند، چیزی درباره‌ی اتفاق‌های بین آن دو نمی‌گوید. چند حالت رایج که می‌تواند گمراه‌کننده باشد:

• مبدأ روی یک جهش کوتاه: فرض کنید دیروز همین ساعت قیمت برای چند دقیقه به ۱۸۰ دلار افتاده و زود به حدود ۲۰۰ برگشته، و از آن موقع تا الان تقریباً ۲۰۰ مانده است. صفحه حالا نشان می‌دهد (۲۰۰ − ۱۸۰) ÷ ۱۸۰ × ۱۰۰، یعنی حدود +۱۱٫۱ درصد. روز آرامی بوده، اما عدد هیجان‌انگیز به نظر می‌رسد. یک ساعت بعد، که آن لحظه‌ی خاص از پنجره بیرون رفت، ممکن است همین عدد نزدیک صفر شود.
• رفت و برگشت: قیمت ممکن است در طول روز ۱۰ درصد بالا رفته و بعد همه‌اش را پس داده باشد. تغییر ۲۴ ساعته نزدیک صفر است، اما روز بسیار پرنوسانی بوده است.
• بازار تعطیل: در بازارهایی که ساعت کاری دارند، در ساعت‌های تعطیل عدد تغییر ثابت می‌ماند و هیچ اطلاعات تازه‌ای نمی‌دهد.

برای دیدن آنچه بین دو نقطه گذشته، باید به بالاترین و پایین‌ترین قیمت روز و به نمودار هم نگاه کنید. درس بعد درباره‌ی همین سقف و کف است.

بازه‌های دیگر: هفتگی، ماهانه و سالانه

بسیاری از صفحه‌ها علاوه بر تغییر روزانه، تغییر ۷ روزه، ۳۰ روزه یا یک‌ساله را هم نشان می‌دهند. منطق همه یکی است: قیمت الان در برابر قیمت در آغاز آن بازه. یک دارایی ممکن است امروز قرمز باشد اما در یک ماه گذشته سبز، یا برعکس. نگاه کردن به چند بازه با هم، تصویر کامل‌تری می‌دهد تا فقط یک عدد.

یک نکته‌ی دیگر: در لیست‌هایی مثل «بیشترین رشد امروز»، دارایی‌ها بر اساس همین درصد مرتب شده‌اند. رشد زیاد در یک روز به‌تنهایی نه خوب است نه بد؛ فقط می‌گوید قیمت نسبت به مبدأ زیاد عوض شده است و چیزی درباره‌ی آینده نمی‌گوید.

جمع‌بندی

تغییر روزانه همیشه مقایسه‌ی قیمت الان با یک مبدأ است. این مبدأ یا ۲۴ ساعت پیش از همین لحظه است یا شروع روز تقویمی، و دو سایت ممکن است مبدأهای متفاوتی داشته باشند. چون فقط دو نقطه مقایسه می‌شوند، این عدد از نوسان‌های بین آن‌ها چیزی نمی‌گوید و گاهی با یک جهش کوتاه در مبدأ، گمراه‌کننده می‌شود.

در درس بعد بالاترین و پایین‌ترین قیمت ۲۴ ساعته را می‌خوانیم و می‌بینیم دامنه‌ی نوسان روز چه چیزی درباره‌ی بازار می‌گوید.