قیمت پایین یعنی ارزان؟ قیمت یک واحد در برابر ارزش بازار، و نسبت حجم به ارزش بازار
قیمت یک واحد بهتنهایی نمیگوید داراییای ارزان است یا گران. در این درس با مثال عددی میبینید چرا باید ارزش بازار را دید و چطور حجم را کنار آن بخوانیم.
یکی از رایجترین فکرهای تازهکارها این است: «این دارایی قیمتش فقط یک سنت است، پس خیلی ارزان است و جای رشد زیادی دارد؛ اما آن یکی صدها دلار است و دیگر گران شده.» این فکر به نظر منطقی میرسد، اما بر پایهی یک اشتباه ساخته شده است. در این درس با کمک ارزش بازار که در درس قبل یاد گرفتیم، این اشتباه را باز میکنیم.
قیمت یک واحد فقط نصف داستان است
دیدیم که ارزش بازار برابر قیمت یک واحد ضرب در تعداد واحدهاست. پس قیمت یک واحد فقط به این بستگی دارد که کل ارزش، بین چند واحد تقسیم شده است. یک کیک بزرگ را در نظر بگیرید: اگر آن را ۱۰ تکه کنید، هر تکه بزرگ است؛ اگر ۱۰۰۰ تکه کنید، هر تکه کوچک است. اما کیک همان کیک است. اندازهی یک تکه چیزی دربارهی بزرگی کیک نمیگوید.
مثال مقایسهی دو دارایی
فرض کنید دو دارایی خیالی داریم:
- دارایی «الف»: قیمت ۰٫۰۱ دلار، با ۱۰۰ میلیارد واحد در گردش.
- دارایی «ب»: قیمت ۵۰۰ دلار، با ۱ میلیون واحد در گردش.
ارزش بازار هر کدام:
- الف: ۰٫۰۱ × ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار، یعنی ۱ میلیارد دلار.
- ب: ۵۰۰ × ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار، یعنی ۵۰۰ میلیون دلار.
دارایی «الف» با قیمت یک سنتی، در کل دو برابر دارایی «ب» با قیمت ۵۰۰ دلاری ارزشگذاری شده است. پس «ارزان» بودن قیمت یک واحد، هیچ ربطی به کوچک بودن دارایی ندارد.
«فقط اگر به یک دلار برسد...»
حالا فکر رایج دیگری را آزمایش کنیم: «اگر الف از یک سنت به یک دلار برسد، صد برابر میشود؛ این که کاری ندارد!»
بیایید حساب کنیم: اگر قیمت الف ۱ دلار شود و تعداد واحدها همان ۱۰۰ میلیارد بماند، ارزش بازارش میشود ۱ × ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۱۰۰ میلیارد دلار. یعنی برای اینکه قیمت هر واحد صد برابر شود، باید کل ارزش این دارایی هم صد برابر شود، از ۱ میلیارد به ۱۰۰ میلیارد دلار. این تغییر بزرگی است و هیچ قاعدهای نمیگوید که اتفاق میافتد. اگر عرضه هم در این مدت زیاد شود، رسیدن به همان قیمت حتی سختتر میشود.
به همین شکل، یک دارایی با قیمت بالای یک واحد ممکن است ارزش بازار نسبتاً کوچکی داشته باشد، فقط چون تعداد واحدهایش کم است.
برای مقایسهی اندازهی دو دارایی، ارزش بازار را مقایسه کنید، نه قیمت یک واحد را.
نمونهای از بازار سهام: تجزیهی سهم
بازار سهام مثال روشنی دارد که نشان میدهد قیمت یک واحد چقدر قراردادی است. بعضی شرکتها کاری به نام تجزیهی سهم (Stock Split) انجام میدهند: هر سهم را به چند سهم تبدیل میکنند.
فرض کنید شرکتی ۱۰ میلیون سهم دارد و قیمت هر سهم ۱۰۰ دلار است؛ ارزش بازارش ۱ میلیارد دلار است. شرکت هر سهم را به ۲ سهم تبدیل میکند. حالا ۲۰ میلیون سهم هست و قیمت هر سهم حدود ۵۰ دلار میشود. ارزش بازار؟ ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۵۰ = همان ۱ میلیارد دلار. شرکت هیچ تغییری نکرده، فقط قیمت یک واحد نصف شده است. کسی که قبلاً ۱ سهم داشت، حالا ۲ سهم دارد با همان ارزش کل.
خواندن حجم کنار ارزش بازار
حالا که هم حجم و هم ارزش بازار را میشناسید، میتوانید آنها را کنار هم بگذارید. یک معیار ساده، نسبت حجم به ارزش بازار است:
نسبت حجم به ارزش بازار = حجم ۲۴ ساعته به دلار ÷ ارزش بازار × ۱۰۰
فرض کنید داراییای ارزش بازار ۱۰۰ میلیون دلار و حجم ۲۴ ساعتهی ۵ میلیون دلار دارد. نسبتش ۵ ÷ ۱۰۰ × ۱۰۰ = ۵ درصد است؛ یعنی در یک روز، معاملههایی به اندازهی ۵ درصد از کل ارزش آن انجام شده است.
این نسبت چه میگوید؟
- اگر بسیار پایین باشد، دارایی نسبت به اندازهاش کم معامله میشود. ممکن است ارزش بازار بزرگ به نظر برسد، اما بازار آن کمعمق و کمرونق باشد.
- اگر بسیار بالا باشد، فعالیت نسبت به اندازهی دارایی شدید است؛ گاهی به خاطر یک خبر یا هیجان، و گاهی به خاطر حجم ساختگی، که در درس بعد دربارهاش حرف میزنیم.
برای این نسبت هیچ عدد «درست» یا «خوب» جهانی وجود ندارد. بهتر است آن را برای یک دارایی در زمانهای مختلف، یا بین داراییهای مشابه، مقایسه کنید.
جمعبندی
قیمت یک واحد فقط نشان میدهد کل ارزش بین چند واحد تقسیم شده است و بهتنهایی نمیگوید دارایی ارزان است یا گران، کوچک است یا بزرگ. برای مقایسهی اندازه، ارزش بازار را ببینید و قبل از تصور رشدهای بزرگ، حساب کنید ارزش کل باید به چه عددی برسد. نسبت حجم به ارزش بازار هم نشان میدهد یک دارایی نسبت به اندازهاش چقدر فعالانه معامله میشود.
در درس بعد خطاها و دامهای رایج در خواندن صفحهی قیمت را مرور میکنیم؛ از دادهی کهنه تا حجم ساختگی.
این مقاله فقط برای آموزش است و توصیهی سرمایهگذاری یا سیگنال معامله نیست. معامله، بهویژه با اهرم، میتواند به از دست رفتن کل سرمایه منجر شود.