تماشای بازار بدون معامله: دفترچهی مشاهده و تمرینهای هفتگی
یاد میگیرید چطور بدون انجام هیچ معاملهای، با دیدن منظم صفحهی بازارها و ثبت مشاهدهها در یک دفترچه، رفتار قیمت، حجم و اسپرد را بشناسید.
در درس قبل دیدیم معاملهی کاغذی یعنی تصمیم گرفتن بدون پول. اما یک قدم سادهتر و پیش از آن هم وجود دارد: فقط نگاه کردن و یادداشت کردن، بیآنکه هیچ تصمیم خرید یا فروشی بگیرید. این کار به شما کمک میکند با «حس» بازار آشنا شوید و مفاهیمی را که در واحد هشتم دربارهی خواندن صفحهی قیمت یاد گرفتید، روی دادهی واقعی ببینید.
چرا فقط تماشا کنیم
وقتی هنوز قرار نیست تصمیمی بگیرید، ذهن آزادتر است. دیگر نگران درست یا غلط بودن پیشبینی نیستید و میتوانید روی خود رفتار بازار تمرکز کنید. تماشای منظم این چیزها را به شما یاد میدهد:
- قیمتها در یک روز معمولی چقدر بالا و پایین میروند.
- اسپرد بازارهای پرمعامله و کممعامله چه فرقی با هم دارد.
- حجم معاملات در ساعتهای مختلف چطور تغییر میکند.
- بازارهای مختلف چقدر همراه هم یا مستقل از هم حرکت میکنند.
دفترچهی مشاهده چیست
دفترچهی مشاهده (Observation Log) جایی است که هر بار به بازار نگاه میکنید، چند عدد و یک جمله ثبت میکنید. این دفترچه با دفترچهی یادداشت درسها فرق دارد: آنجا مفاهیم را مینویسید و اینجا رفتار واقعی بازار را. بعدها در سطح نهم با ژورنال معاملاتی آشنا میشوید که شکل کاملتر همین کار برای معاملههای واقعی است.
برای شروع، دو یا سه بازار انتخاب کنید و به همانها بچسبید. بهتر است یکی از آنها پرمعامله و یکی کممعاملهتر باشد تا تفاوتها را ببینید. فهرست بازارها را میتوانید در صفحهی بازارها ببینید.
چه چیزی را ثبت کنیم
در هر مشاهده این موارد را بنویسید:
- تاریخ و ساعت دقیق مشاهده.
- قیمت آخر هر بازار.
- تغییر ۲۴ ساعته به درصد.
- حجم ۲۴ ساعته.
- بهترین قیمت خرید و فروش و اسپرد میان آنها.
- یک جمله: چه چیزی توجهتان را جلب کرد؟
جملهی آخر مهم است. مثلاً: «امروز اسپرد بازار کممعامله سه برابر دیروز بود» یا «قیمت هر دو بازار در یک ساعت تقریباً همجهت حرکت کرد». این جملهها، سؤالهای درسهای بعدی را میسازند.
یک تمرین محاسبه با دادهی مشاهده
دادههایی که ثبت میکنید، بهترین مواد خام برای تمرین ریاضی واحد ششماند. فرض کنید در دفترچه نوشتهاید:
- روز اول قیمت ۲۰۰ بود.
- روز دوم قیمت ۲۱۰ شد.
- روز سوم قیمت ۱۹۹.۵ شد.
تغییر روز اول به دوم: ۱۰ واحد افزایش روی ۲۰۰، یعنی ۵ درصد. تغییر روز دوم به سوم: ۱۰.۵ واحد کاهش روی ۲۱۰، یعنی ۵ درصد. با اینکه هر دو تغییر ۵ درصد بودهاند، قیمت روز سوم از روز اول کمتر است: ۱۹۹.۵ در برابر ۲۰۰. این همان اثر نامتقارن سود و ضرر است که پیشتر دیدید، این بار روی عددهای ساختهی خودتان.
محاسبهی اسپرد درصدی هم تمرین خوبی است. اگر بهترین قیمت خرید ۹۹.۹ و بهترین قیمت فروش ۱۰۰.۱ باشد، اسپرد ۰.۲ است. نسبت آن به میانهی دو قیمت، یعنی ۱۰۰، میشود ۰.۲ درصد.
برنامهی هفتگی تماشا
یک برنامهی ساده برای یک هفته میتواند این باشد:
- روزهای اول تا پنجم: روزی یک یا دو بار، در ساعتهای ثابت، مشاهدهها را ثبت کنید. هر بار حداکثر ده دقیقه.
- روز ششم: محاسبهها را انجام دهید: تغییر روزانه، میانگین اسپرد، بیشترین و کمترین قیمت هفته.
- روز هفتم: سه جمله بنویسید دربارهی چیزهایی که این هفته یاد گرفتید و یک سؤال که برایتان پیش آمد.
تماشا یعنی دیدن و ثبت کردن، نه حدس زدن. اگر دیدید دارید پیشبینی میکنید فردا قیمت چه میشود، آن را جدا بنویسید و فقط برای مقایسهی بعدی نگهش دارید.
مراقب دام تماشای بیپایان باشید
تماشای بازار میتواند اعتیادآور شود. اگر دیدید بیشتر از برنامه به صفحهی قیمت سر میزنید، یا با هر تغییر کوچک هیجانزده یا نگران میشوید، این علامت آن است که تماشا از یادگیری به هیجان تبدیل شده است. همان ساعتهای ثابت و سقف ده دقیقه را رعایت کنید. هدف این تمرین شناختن رفتار بازار است، نه دنبال کردن لحظهبهلحظهی آن.
جمعبندی
تماشای بدون معامله، سادهترین قدم تمرین است. چند بازار انتخاب کنید، در ساعتهای ثابت قیمت، تغییر، حجم و اسپرد را ثبت کنید و از همین دادهها برای تمرین محاسبه استفاده کنید. در پایان هر هفته یافتهها و سؤالهایتان را بنویسید و مراقب باشید تماشا به عادت هیجانی تبدیل نشود.
در درس بعد میبینیم چطور پیشرفت خودمان را در یادگیری بسنجیم.
این مقاله فقط برای آموزش است و توصیهی سرمایهگذاری یا سیگنال معامله نیست. معامله، بهویژه با اهرم، میتواند به از دست رفتن کل سرمایه منجر شود.