هاوینگ برای ماینرها، امنیت شبکه و بازار چه معنایی دارد و چه معنایی ندارد
اثر هاوینگ بر درآمد ماینرها، نقش تنظیم سختی، آیندهی کارمزدها در تأمین امنیت شبکه، و چرا رابطهی هاوینگ با قیمت را نباید یک قاعدهی قطعی دانست؛ با نگاهی به خطای همبستگی و علیت.
هاوینگ یکی از پربحثترین رویدادهای دنیای کریپتوست. پیش از هر هاوینگ، شبکههای اجتماعی پر از پیشبینی میشود. در درس قبل سازوکار فنی آن را دیدیم. در این درس سراغ پیامدهایش میرویم و یاد میگیریم چه چیزهایی دربارهی هاوینگ قطعی است و چه چیزهایی فقط گمان یا داستان.
آنچه قطعی است: درآمد ماینرها به بیتکوین نصف میشود
ماینرها، یعنی سازندگان بلاک، برای کارشان هزینهی واقعی میپردازند: دستگاه، برق، سرمایش و نگهداری. درآمدشان از دو بخش است: پاداش بلاک و کارمزد تراکنشها. در لحظهی هاوینگ، بخش اول یکشبه نصف میشود.
فرض کنید ماینری در هر روز بهطور میانگین ۱ بیتکوین پاداش و ۰٫۱ بیتکوین کارمزد به دست میآورد؛ یعنی ۱٫۱ بیتکوین. پس از هاوینگ، اگر سهمش از شبکه و کارمزدها ثابت بماند، درآمدش میشود ۰٫۵ + ۰٫۱ = ۰٫۶ بیتکوین. یعنی درآمدش به بیتکوین حدود ۴۵ درصد کم شده است. اگر هزینههایش به دلار ثابت باشد و قیمت بیتکوین تغییری نکند، حاشیهی سودش بهشدت کوچک میشود.
واکنش شبکه: خاموشی بعضی دستگاهها و تنظیم سختی
ماینرهایی که هزینهی برق یا دستگاههایشان بالاتر است، ممکن است پس از هاوینگ دیگر سودی نبرند و دستگاهها را خاموش کنند. وقتی بخشی از توان محاسباتی شبکه کنار میرود، بلاکها برای مدتی کندتر از ۱۰ دقیقه ساخته میشوند.
اینجا همان تنظیم سختی که در درس قبل اشاره شد به کار میآید: در تنظیم بعدی، شبکه سختی را کم میکند تا میانگین زمان بلاک به ۱۰ دقیقه برگردد. سهم هر ماینرِ باقیمانده از پاداشها هم بیشتر میشود. به این ترتیب شبکه بدون مدیر مرکزی خودش را با شرایط تازه تطبیق میدهد. جزئیات این سازوکار را در واحد اجماع و ماینینگ میبینیم.
پرسش بلندمدت: امنیت شبکه از کجا تأمین میشود؟
امنیت بیتکوین به این بستگی دارد که بازنویسی تاریخچه برای مهاجم بسیار پرهزینه باشد. این هزینه با میزان کل توان محاسباتی شبکه رابطه دارد و آن توان هم به درآمد ماینرها وابسته است. به مجموع پولی که هر سال به ماینرها پرداخت میشود، گاهی بودجهی امنیتی (Security Budget) میگویند.
با هر هاوینگ، سهم پاداش بلاک کمتر میشود و در درازمدت امنیت شبکه باید بیشتر از کارمزد تراکنشها تأمین شود. همانطور که در درس وایتپیپر دیدیم، خود ساتوشی هم این گذار را پیشبینی کرده بود. اینکه کارمزدها در آینده برای این کار کافی باشد یا نه، یک بحث باز میان پژوهشگران است و پاسخ قطعی ندارد.
بازار: آنچه دربارهی قیمت گفته میشود
استدلال رایج این است: اگر هر روز نصف قبل بیتکوین تازه وارد بازار شود و تقاضا ثابت بماند، فشار فروش کمتر میشود. این استدلال از منطق عرضه و تقاضا که در سطح اول دیدیم میآید، اما چند ایراد مهم دارد:
- فقط یک طرف معادله: هاوینگ فقط عرضهی تازه را تغییر میدهد. تقاضا به عوامل بسیار دیگری بستگی دارد؛ از وضعیت اقتصاد و نرخ بهره تا قوانین و هیجان بازار.
- عرضهی تازه کوچک است: سکههای تازهی هر روز در برابر کل بیتکوینهایی که در بازار خرید و فروش میشود سهم کوچکی دارند.
- از قبل معلوم است: تاریخ تقریبی هاوینگ سالها قبل روشن است. در بازارهایی که اطلاعات سریع پخش میشود، اطلاعاتی که همه میدانند ممکن است از قبل در قیمت اثر کرده باشد؛ همان بحثی که در سطح اول دربارهی اثر انتظارات بر قیمت دیدیم.
- نمونهی بسیار کم: تا امروز فقط چهار هاوینگ رخ داده است. از چهار نمونه نمیتوان قاعدهای مطمئن برای آینده ساخت.
خطای همبستگی و علیت
ممکن است شنیده باشید که بعد از بعضی هاوینگها قیمت بیتکوین رشد بزرگی داشته است. حتی اگر دو اتفاق پشت سر هم رخ داده باشند، معنایش این نیست که اولی باعث دومی شده است. به این اشتباه خلط همبستگی و علیت (Correlation vs Causation) میگویند.
در همان سالها عوامل بسیاری همزمان تغییر کرده بودند: تعداد کاربران، ورود صرافیها و صندوقها، وضعیت اقتصاد جهانی و موجهای هیجانی بازار. مدلهایی که قیمت را فقط از روی کمیابی و برنامهی عرضه پیشبینی میکنند، در دورههایی محبوب شدهاند، اما منتقدان زیادی دارند و پیشبینیهایشان بارها نادرست از آب درآمده است.
هاوینگ یک رویداد قطعی در عرضه است؛ اثر آن بر قیمت قطعی نیست. هر کسی که با اطمینان از قیمت پس از هاوینگ حرف میزند، چیزی بیش از آنچه میداند ادعا میکند.
چرخههای بازار کریپتو و نقش هیجان در آنها را در واحد آلتکوینها و چرخههای بازار همین سطح بیشتر بررسی میکنیم.
جمعبندی
- هاوینگ درآمد ماینرها را به بیتکوین ناگهان کاهش میدهد و ماینرهای پرهزینه ممکن است کنار بروند.
- تنظیم سختی پس از کنار رفتن بخشی از توان، زمان بلاک را به حدود ۱۰ دقیقه برمیگرداند.
- در درازمدت امنیت شبکه باید بیشتر از کارمزدها تأمین شود و کافی بودن آن هنوز پرسشی باز است.
- استدلال «هاوینگ یعنی رشد قیمت» فقط یک طرف عرضه و تقاضا را میبیند، بر چهار نمونه تکیه دارد و همبستگی را با علیت اشتباه میگیرد.
در درس بعد همهی آموختههای این واحد را در چند تمرین عددی و یک فهرست بررسی باورهای غلط کنار هم میگذاریم.
این مقاله فقط برای آموزش است و توصیهی سرمایهگذاری یا سیگنال معامله نیست. معامله، بهویژه با اهرم، میتواند به از دست رفتن کل سرمایه منجر شود.