کارگاه عملی بلاکچین: سفر کامل یک تراکنش، زنجیرهی اسباببازی و تمرین با جواب
آموختههای این واحد را با یک مثال کامل از ارسال تا تأیید، ساختن یک زنجیرهی سهبلاکی با هش اسباببازی، پنج تمرین با جواب و یک چکلیست کوتاه مرور کنید.
در این درس آموختههای واحد را کنار هم میگذاریم: یک تراکنش را از اول تا آخر دنبال میکنیم، با دست یک زنجیرهی کوچک میسازیم و چند تمرین حل میکنیم.
سفر کامل یک تراکنش
فرض کنید سارا میخواهد مقداری رمزارز برای رضا بفرستد. مراحل از دید شبکه اینگونه است:
- ساخت و امضا: کیف پول سارا تراکنش را میسازد، امضا میکند (موضوع سطح سوم) و به یک یا چند گره میفرستد.
- بررسی و پخش: هر گره تراکنش را بررسی میکند و اگر معتبر بود، به همتاهایش میفرستد. در چند ثانیه بخش بزرگی از شبکه آن را دارد.
- انتظار در ممپول: تراکنش در ممپول گرهها منتظر میماند. هنوز در دفتر ثبت نشده است.
- ورود به بلاک: یک سازندهی بلاک آن را همراه با تراکنشهای دیگر در بلاک تازه میگذارد. هش تراکنش در درخت مرکل بلاک قرار میگیرد و ریشهی مرکل در سربرگ.
- پخش بلاک و بررسی گرهها: بلاک در شبکه پخش میشود و گرههای کامل آن را با قواعد میسنجند. حالا تراکنش یک تأیید دارد.
- انباشت تأییدها: بلاکهای بعدی روی این بلاک ساخته میشوند. با هر بلاک، برگشتن تراکنش دشوارتر میشود.
- نهایی شدن: پس از تأییدهای کافی، یا در شبکههایی که نهایی شدن قطعی دارند پس از مرحلهی نهاییسازی، رضا میتواند با اطمینان آن را دریافتشده بداند.
اگر رضا فقط مرحلهی ۳ را ببیند، یعنی تراکنش در ممپول باشد، هنوز چیزی دریافت نکرده است.
ساختن یک زنجیرهی اسباببازی
برای دیدن اثر دومینویی دستکاری، یک «هش» بسیار ساده و خیالی تعریف میکنیم. این تابع هیچکدام از ویژگیهای امنیتی یک هش واقعی را ندارد و فقط برای تمرین است:
قاعدهی خیالی ما: هش بلاک = (هش بلاک قبلی + جمع مبلغ تراکنشها) × ۷، و فقط دو رقم آخر نتیجه را نگه میداریم.
- بلاک ۰ (پیدایش): هش قبلی ۰۰، تراکنشها ۱۰ و ۵، جمع ۱۵. حساب: ۱۵ × ۷ = ۱۰۵. هش: ۰۵.
- بلاک ۱: هش قبلی ۰۵، تراکنشها ۲۰ و ۳، جمع ۲۳. حساب: (۵ + ۲۳) × ۷ = ۲۸ × ۷ = ۱۹۶. هش: ۹۶.
- بلاک ۲: هش قبلی ۹۶، تراکنشها ۴ و ۸، جمع ۱۲. حساب: (۹۶ + ۱۲) × ۷ = ۱۰۸ × ۷ = ۷۵۶. هش: ۵۶.
حالا فرض کنید کسی تراکنش ۵ در بلاک ۰ را به ۶ تغییر دهد. جمع بلاک ۰ میشود ۱۶ و هش آن ۱۶ × ۷ = ۱۱۲، یعنی ۱۲. اما در بلاک ۱ هنوز «هش قبلی = ۰۵» نوشته شده است؛ پیوند شکسته و تقلب آشکار شد.
اگر متقلب بخواهد پنهانش کند، باید بلاک ۱ را دوباره حساب کند: (۱۲ + ۲۳) × ۷ = ۳۵ × ۷ = ۲۴۵، یعنی ۴۵. سپس بلاک ۲: (۴۵ + ۱۲) × ۷ = ۵۷ × ۷ = ۳۹۹، یعنی ۹۹. پس هش آخرین بلاک از ۵۶ به ۹۹ تغییر کرد و هر گرهای که هش ۵۶ را میشناسد، زنجیرهی جعلی را رد میکند. در شبکهی واقعی، بازسازی هر بلاک بسیار پرهزینه است و همین تقلب را عملاً ناممکن میکند.
پنج تمرین
پیش از خواندن جوابها خودتان فکر کنید.
- در زنجیرهی اسباببازی بالا، اگر بهجای بلاک ۰، تراکنش ۸ در بلاک ۲ به ۹ تغییر کند، هش بلاک ۲ چه میشود؟
- بلاکی ۱۶ تراکنش دارد. برای اثبات مرکل یک تراکنش، چند هش لازم است؟ برای ۲۰۴۸ تراکنش چطور؟
- تراکنش شما در بلاکی با ارتفاع خیالی ۸۰۰ آمده و آخرین بلاک شبکه ارتفاع ۸۰۵ دارد. تراکنش چند تأیید دارد؟
- دوستتان میگوید: «مدرکم روی بلاکچین ثبت شده، پس حتماً معتبر است.» این جمله چه اشکالی دارد؟
- چرا هش اسباببازی ما برای یک بلاکچین واقعی مناسب نیست؟
جوابها
- جمع بلاک ۲ میشود ۱۳. حساب: (۹۶ + ۱۳) × ۷ = ۱۰۹ × ۷ = ۷۶۳، پس هش ۶۳ است، نه ۵۶. چون بلاکی بعد از آن نیست، فقط همین هش عوض میشود.
- برای ۱۶ تراکنش، ۴ هش؛ چون ۲ به توان ۴ برابر ۱۶ است. برای ۲۰۴۸ تراکنش، ۱۱ هش؛ چون ۲ به توان ۱۱ برابر ۲۰۴۸ است.
- شش تأیید: خود بلاک ۸۰۰ و پنج بلاک ۸۰۱ تا ۸۰۵. حساب: ۸۰۵ − ۸۰۰ + ۱ = ۶.
- بلاکچین فقط نشان میدهد این داده از زمان ثبت تغییر نکرده است؛ درستی آن را تضمین نمیکند. باید معلوم باشد چه کسی آن را ثبت کرده و آیا صلاحیتش را دارد.
- چون یکطرفه نیست، اثر بهمنی ندارد و برخورد در آن بسیار آسان است: فقط ۱۰۰ خروجی ممکن دارد. مثلاً با هش قبلی یکسان، جمع ۱۵ و جمع ۱۱۵ هش یکسان میدهند.
چکلیست مرور واحد
اگر میتوانید به این پرسشها با زبان خودتان پاسخ دهید، این واحد را خوب یاد گرفتهاید:
- فرق دفتر متمرکز و توزیعشده، و فرق هش با رمزگذاری چیست؟
- کدام بخش سربرگ بلاکها را به هم زنجیر میکند و ریشهی مرکل چه نقشی دارد؟
- گره کامل چه چیزهایی را بررسی میکند و ممپول چیست؟
- چرا سرویسها برای واریز چند تأیید صبر میکنند؟
- تغییرناپذیری چه چیزی را تضمین میکند و چه چیزی را نه؟
جمعبندی
- یک تراکنش از امضا، پخش، ممپول و بلاک میگذرد و با انباشت تأییدها نهایی میشود.
- تغییر یک بلاک قدیمی هش همهی بلاکهای بعدی را عوض میکند.
- اثبات مرکل با تعداد کمی هش کار میکند و تعداد تأیید از روی ارتفاع بلاکها حساب میشود.
- ثبت روی بلاکچین ثابت ماندن داده را تضمین میکند، نه درستی آن را.
واحد بعدی به اجماع میپردازد: اینکه شبکه چگونه سازندهی بلاک را انتخاب میکند و چرا بازنویسی تاریخچه اینقدر گران است.
این مقاله فقط برای آموزش است و توصیهی سرمایهگذاری یا سیگنال معامله نیست. معامله، بهویژه با اهرم، میتواند به از دست رفتن کل سرمایه منجر شود.