نرخ فاندینگ چیست و چطور روی هزینهی معاملهی فیوچرز دائمی اثر میگذارد؟
با نرخ فاندینگ در قراردادهای دائمی آشنا شوید: چرا وجود دارد، چه کسی به چه کسی پرداخت میکند، و چطور با یک مثال عددی هزینهی آن را برای پوزیشن خود حساب کنید.
اگر تازه با معاملهی فیوچرز آشنا شدهاید، احتمالاً در صفحهی بازار عددی کوچک با نام «نرخ فاندینگ» دیدهاید که گاهی مثبت است و گاهی منفی. این عدد کوچک به نظر بیاهمیت میآید، اما اگر پوزیشن خود را چند روز یا چند هفته باز نگه دارید، میتواند بخش قابلتوجهی از سود یا زیان شما را تشکیل دهد. در این مقاله با زبان ساده میبینیم فاندینگ چیست، چرا وجود دارد و چطور هزینهاش را حساب کنیم.
قرارداد دائمی چیست و چرا به فاندینگ نیاز دارد؟
قراردادهای آتی معمولی تاریخ سررسید دارند. وقتی آن تاریخ میرسد، قرارداد بسته میشود و قیمتش بهطور طبیعی به قیمت بازار نقدی (اسپات) نزدیک میشود. اما قرارداد دائمی یا «پرپچوال» تاریخ سررسید ندارد؛ یعنی میتوانید پوزیشن را هر مدت که بخواهید باز نگه دارید.
مشکل اینجاست: بدون سررسید، چه چیزی قیمت قرارداد را کنار قیمت واقعی دارایی نگه میدارد؟ اگر خریداران زیادی هیجانزده شوند، قیمت قرارداد ممکن است از قیمت اسپات بالاتر برود و فاصله بگیرد. راهحلی که برای این مشکل طراحی شده، همان نرخ فاندینگ است: یک پرداخت دورهای میان خود معاملهگران که انگیزه ایجاد میکند قیمت قرارداد به قیمت مرجع برگردد.
فاندینگ مثبت و منفی: چه کسی به چه کسی پرداخت میکند؟
قانون پایه ساده است:
- فاندینگ مثبت: قیمت قرارداد بالاتر از قیمت مرجع است. دارندگان پوزیشن خرید (لانگ) به دارندگان پوزیشن فروش (شورت) پرداخت میکنند.
- فاندینگ منفی: قیمت قرارداد پایینتر از قیمت مرجع است. دارندگان پوزیشن فروش به دارندگان پوزیشن خرید پرداخت میکنند.
به این ترتیب، وقتی خریدها بیش از حد شده، باز نگه داشتن پوزیشن خرید گرانتر میشود و پوزیشن فروش جذابتر. همین فشار کمک میکند قیمت قرارداد به قیمت واقعی نزدیک شود.
نکتهی مهم این است که این پول معمولاً میان خود معاملهگران جابهجا میشود، نه اینکه کارمزد صرافی باشد. کارمزد معامله چیز جداگانهای است که هنگام باز و بسته کردن پوزیشن پرداخت میکنید.
فاندینگ چطور محاسبه میشود؟
جزئیات فرمول در هر صرافی کمی فرق دارد، اما معمولاً از دو بخش ساخته میشود:
- بخش پریمیوم: فاصلهی قیمت قرارداد با قیمت مرجع (شاخصی که از قیمت اسپات چند منبع ساخته میشود). هرچه این فاصله بیشتر باشد، فاندینگ بزرگتر است.
- بخش بهره: یک عدد ثابت کوچک که تفاوت نرخ بهرهی دو دارایی (مثلاً دارایی پایه و دلار) را نشان میدهد.
دورهی پرداخت هم یکسان نیست. بعضی صرافیها هر هشت ساعت یکبار فاندینگ را تسویه میکنند و بعضی هر یک ساعت. پس وقتی دو نرخ را مقایسه میکنید، حتماً ببینید هر کدام برای چه بازهای است؛ نرخ ۰٫۰۱٪ در هر ساعت هشت برابر نرخ ۰٫۰۱٪ در هر هشت ساعت است.
فاندینگ روی کل ارزش پوزیشن است
این نکته را بسیاری از تازهکارها نمیدانند: فاندینگ روی ارزش کل پوزیشن محاسبه میشود، نه روی مارجینی که گذاشتهاید. بنابراین هرچه اهرم بیشتری بگیرید، فاندینگ نسبت به سرمایهی شما سنگینتر میشود.
یک مثال عددی
فرض کنید با ۱٬۰۰۰ دلار مارجین و اهرم ۱۰ برابر، یک پوزیشن خرید به ارزش ۱۰٬۰۰۰ دلار باز کردهاید. نرخ فاندینگ در هر دورهی هشتساعته ۰٫۰۱٪ مثبت است، یعنی شما که خریدار هستید پرداخت میکنید.
- پرداخت هر دوره: ۱۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۱٪ = ۱ دلار
- در هر روز سه دوره داریم: ۳ × ۱ = ۳ دلار در روز
- در ۳۰ روز: ۳۰ × ۳ = ۹۰ دلار
حالا این ۹۰ دلار را با مارجین مقایسه کنید: ۹۰ ÷ ۱٬۰۰۰ = ۹٪. یعنی اگر نرخ ثابت بماند، فقط فاندینگ در یک ماه ۹٪ از سرمایهی شما را میخورد، حتی اگر قیمت اصلاً تکان نخورد. اگر همین نرخ یک سال کامل ادامه پیدا کند، روی ارزش پوزیشن حدود ۰٫۰۱٪ × ۳ × ۳۶۵ ≈ ۱۰٫۹٥٪ میشود.
البته در واقعیت نرخ فاندینگ ثابت نمیماند و مدام تغییر میکند؛ این مثال فقط برای فهم اندازهی اثر آن است. برای حساب دقیق پوزیشن خود میتوانید از ماشینحساب هزینهی فاندینگ استفاده کنید.
قبل از باز کردن پوزیشنی که قصد دارید چند روز نگه دارید، هزینهی فاندینگ را هم مثل کارمزد در حسابهایتان بگذارید.
فاندینگ دربارهی بازار چه میگوید؟
نرخ فاندینگ علاوه بر هزینه، اطلاعاتی هم دربارهی حالوهوای بازار میدهد:
- فاندینگ مثبت و بالا یعنی بسیاری از معاملهگران با اهرم در سمت خرید هستند و حاضرند برای نگه داشتن آن هزینه بدهند.
- فاندینگ منفی یعنی فشار فروش با اهرم بیشتر است.
- نزدیک صفر یعنی دو طرف تقریباً متعادلاند.
اما این فقط یک نشانه است، نه پیشبینی. بازار میتواند مدت طولانی با فاندینگ بالا به یک سمت حرکت کند. اگر یک طرف بیش از حد شلوغ شود، حرکت تند خلاف جهت میتواند باعث لیکوئید شدن زنجیرهای پوزیشنها شود، اما زمان آن را هیچکس نمیتواند با اطمینان بگوید. در صفحهی احساسات بازار میتوانید ببینید در بازارهای مختلف کدام طرف فاندینگ میپردازد.
اشتباههای رایج دربارهی فاندینگ
- نادیده گرفتن آن در معاملات چندروزه: برای معاملهای که چند دقیقه طول میکشد اثر فاندینگ ناچیز است، اما برای نگه داشتن چندهفتهای میتواند تعیینکننده باشد.
- محاسبه روی مارجین بهجای ارزش پوزیشن: همانطور که دیدیم، پایهی محاسبه ارزش کل پوزیشن است.
- مقایسهی نرخهایی با دورهی متفاوت: همیشه نرخ را به یک بازهی یکسان (مثلاً روزانه یا سالانه) تبدیل کنید و بعد مقایسه کنید.
- فرض اینکه نرخ ثابت میماند: نرخ با تغییر رفتار معاملهگران عوض میشود و ممکن است حتی علامتش برگردد.
- فکر کردن به فاندینگ بهعنوان درآمد بیخطر: دریافت فاندینگ وقتی در سمت مقابل هستید جذاب به نظر میرسد، اما ریسک حرکت قیمت سر جایش است و یک حرکت خلاف جهت میتواند چند برابر فاندینگ دریافتی زیان بزند.
جمعبندی
نرخ فاندینگ ابزاری است که قیمت قرارداد دائمی را کنار قیمت واقعی دارایی نگه میدارد. وقتی مثبت است خریداران به فروشندگان میپردازند و وقتی منفی است برعکس. این پرداخت روی ارزش کل پوزیشن حساب میشود، پس با اهرم بالا و نگه داشتن طولانی، سهم بزرگی از نتیجهی معامله را میسازد. قبل از هر معاملهی چندروزه، دورهی پرداخت و نرخ فعلی را ببینید، هزینه را با ماشینحسابها تخمین بزنید و آن را در مدیریت ریسک خود لحاظ کنید. برای دیدن نرخهای فعلی هم میتوانید به صفحهی بازارها سر بزنید.
این مقاله فقط برای آموزش است و توصیهی سرمایهگذاری یا سیگنال معامله نیست. معامله، بهویژه با اهرم، میتواند به از دست رفتن کل سرمایه منجر شود.