تمرین عملی: بررسی چهار پیشنهاد فرضی با فهرست پرچمهای قرمز
چهار پیشنهاد مالی ساختگی را قدمبهقدم با فهرست پرچمهای قرمز بررسی کنید، عددهایشان را حساب کنید و یاد بگیرید در برابر هر کدام چه سؤالی بپرسید و چه کاری نکنید.
این آخرین درس واحد کلاهبرداریهاست. بهجای مرور دوباره، فهرست پرچمهای قرمز درس قبل را روی چهار پیشنهاد فرضی امتحان میکنیم. همهی نامها و عددها ساختگیاند. پیش از خواندن تحلیل هر مورد، چند دقیقه خودتان فکر کنید و پرچمها را بشمارید.
مورد اول: صندوق «سود ماهانه»
یکی از همکارانتان میگوید در صندوقی عضو شده که ماهانه ۸ درصد سود میدهد و اصل پول «کاملاً محفوظ» است. صندوق میگوید با پول اعضا «تجارت بینالمللی» میکند. همکارتان سه ماه است سودش را مرتب گرفته و میگوید اگر شما را معرفی کند، یک درصد اضافه هم به خودش میدهند.
تحلیل
- ۸ درصد ماهانه با سود مرکب در یک سال حدود ۲٫۵ برابر میشود؛ یعنی بیش از ۱۵۰ درصد در سال، هر سال و بدون ماه منفی.
- منبع سود، «تجارت بینالمللی»، مبهم است و قابل بررسی نیست.
- پرداخت منظم چندماهه دقیقاً همان چیزی است که یک طرح پانزی در آغاز نشان میدهد.
- پاداش معرفی یعنی همکارتان، حتی با نیت خوب، از ورود شما سود میبرد.
سؤال مناسب: «این صندوق زیر نظر کدام نهاد رسمی است و صورتهای مالیاش را چه کسی بررسی کرده؟» اگر جوابی روشن و قابل بررسی وجود نداشت، این پیشنهاد چند پرچم قرمز جدی دارد.
مورد دوم: توکنی که همه دربارهاش حرف میزنند
در یک گروه تلگرامی با چند هزار عضو، مدیر گروه خبر میدهد توکنی ناشناخته «تا یک ساعت دیگر» در یک صرافی بزرگ لیست میشود. قیمت آن در دو روز گذشته چهار برابر شده و پیامهای یکسان زیادی با جملهی «سوار شوید، قطار راه افتاد» در گروه پخش میشود. حجم معاملات توکن تا هفتهی پیش تقریباً صفر بوده است.
تحلیل
- رشد چندبرابری در زمان کوتاه، بدون خبر رسمی قابل بررسی؛
- حجم پایین تا همین اواخر، یعنی بالا بردن قیمت ارزان است؛
- فشار زمانی شدید و پیامهای هماهنگ؛
- اینها نشانههای کلاسیک پامپ و دامپاند. اگر وارد شوید، احتمال زیادی دارد که خریدار همان سهمی باشید که گردانندگان میفروشند.
کار مناسب: خبر لیست شدن را فقط در کانالهای رسمی خود آن صرافی جستوجو کنید. نبودن خبر رسمی، خودش جواب است.
مورد سوم: معلم معاملهگری در اینستاگرام
صفحهای با عکسهای سفر و ماشین گران، کانال VIP میفروشد. میگوید ۹۲ درصد سیگنالهایش موفق بوده و اسکرینشاتهای سود زیادی منتشر میکند. برای عضویت باید در یک صرافی خاص با لینک او ثبتنام کنید. ظرفیت «فقط تا جمعه» باز است.
تحلیل
- درصد برد بدون اندازهی سود و ضرر هر معامله چیزی نمیگوید؛ با ۹۲ درصد برد هم میشود ضرر کرد، اگر ضررهای کمتعداد خیلی بزرگ باشند.
- اسکرینشات مدرک نیست و پیامهای ناموفق ممکن است پاک شده باشند.
- لینک معرفی یعنی او از معاملهی شما پورسانت میگیرد، چه سود کنید چه ضرر.
- ظرفیت محدود و مهلت کوتاه، فشار زمانی است.
سؤال مناسب: «سابقهی کامل همهی سیگنالها، از روز اول، کجا بهصورت مستقل و غیرقابل ویرایش ثبت شده است؟»
مورد چهارم: دوست اینترنتی و اپلیکیشن ویژه
دو ماه است با کسی در یک شبکهی اجتماعی گفتوگو میکنید. هرگز تماس تصویری نداشتهاید، چون «اینترنتش ضعیف است». اخیراً یک اپلیکیشن سرمایهگذاری معرفی کرده که روزانه نیم درصد سود میدهد. شما ۵ میلیون تومان گذاشتید و بعد از یک هفته توانستید ۵۰۰ هزار تومان برداشت کنید. حالا اصرار میکند مبلغ بزرگتری بگذارید.
تحلیل
- نیم درصد روزانه با سود مرکب در یک سال حدود ۶ برابر میشود؛ عددی که با بازار واقعی جور درنمیآید.
- آشنایی فقط آنلاین، فرار از تماس تصویری و چرخش گفتوگو به سمت پول؛
- برداشت کوچک موفق، همان مرحلهی «اعتمادسازی» پلتفرمهای جعلی است.
- اصرار و فشار عاطفی برای واریز بیشتر.
در این مورد، پول بیشتری نفرستید. پیش از هر قدم، موضوع را با یک نفر مورد اعتماد در دنیای واقعی در میان بگذارید.
تمرین برای شما
- یک پیشنهاد مالی واقعی را که اخیراً دیدهاید یا شنیدهاید در نظر بگیرید.
- سود وعدهدادهشده را به سود سالانهی مرکب تبدیل کنید.
- چهار گروه پرچمهای قرمز را یکییکی بررسی کنید و تعداد پرچمها را بنویسید.
- سه سؤال اصلی را بنویسید: پول از کجا میآید؟ برداشت چطور است؟ چه کسی از ورود من سود میبرد؟
- جوابها را با یک نفر بیطرف مرور کنید.
جمعبندی
در این واحد یاد گرفتید کلاهبرداریها با احساسات کار میکنند و شکلهای اصلی آنها پانزی، طرح هرمی، وعدهی سود ثابت، پامپ و دامپ، سیگنالفروشی جعلی، پلتفرم ساختگی و فریبهای مبتنی بر اعتماد است. در این تمرین دیدید که با تبدیل عددها به سود سالانه و یک فهرست ثابت، بیشتر آنها زود خود را نشان میدهند. واحد بعد دربارهی ساختن برنامهی یادگیری شخصی و تمرین بدون پول است.
این مقاله فقط برای آموزش است و توصیهی سرمایهگذاری یا سیگنال معامله نیست. معامله، بهویژه با اهرم، میتواند به از دست رفتن کل سرمایه منجر شود.